Narsist Nelerden Hoşlanmaz? Anlamaya Çalışmak
Hayatımızda narsistlerle sıkça karşılaşıyoruz. Belki de bir arkadaşımız, işyerindeki bir meslektaşımız ya da daha yakın birimiz. Narsistlerin davranışlarını anlamak bazen zor olabilir, çünkü dünyaya bakış açıları farklıdır. Bazen onları anlamaya çalışırken kafamız karışabilir. Hani diyorum ki, “Bu insanın bir derdi var mı, ya da ben mi anlamıyorum?” Ama asıl soru şu: Narsistlerin hoşlanmadığı şeyler neler? Bu yazıda, narsistlerin nelere tepki verdiğine ve nelerden kaçındıklarına biraz daha derinlemesine bakacağız.
Narsistlerin Duygusal Gereksinimlere Tepkileri
İstanbul’da ofiste çalışırken, birkaç kez narsistlerle karşılaştım. Bir arkadaşım, kendisini sürekli övme ihtiyacı hissediyordu. Sürekli şunu söylerdi: “Bunu zaten ben yaptım, bunu ben bilirim.” İyi, harika, seni tebrik ediyorum. Ama işin içindeyken, bazen sıkıldığımı itiraf etmeliyim. Narsistlerin en fazla hoşlanmadığı şeylerden biri duygusal açıdan “zayıf” bir duruma düşmek. Hani, insanlar birbirlerine dertlerini açıp, empati beklediklerinde, narsist bu duygusal açıdan zaaf gösterdiğini hisseder ve bundan rahatsız olur.
Bir narsist, başkalarına yardım etmek yerine, yalnızca kendi çıkarlarını göz önünde bulundurur. Bu yüzden onların yanında empati ya da duygusal destek beklemek, onları zor duruma sokar. Narsist, duygusal zaafiyet gösterdiği anda kendisini güçsüz hisseder. Bu, ona göre tam bir kayıp, çünkü kendini sürekli güçlü ve üstün bir figür olarak görmek ister.
Kontrol Kaybı ve Eleştirilmek
Bununla ilgili pek çok örnek var aslında. Bir gün, narsist bir arkadaşım, yaptığımız işlerin değerlendirilmesinde biraz eleştiri aldı. O anki yüz ifadesini hâlâ hatırlıyorum. Gözleri, adeta “Bunu nasıl söylerim?” gibi bir ifade takındı. Hiç beklemediği bir şekilde eleştirildiğinde, bu onun dünyasında büyük bir tehdit oluşturuyordu. Narsistler için kontrol her şeydir ve başkalarının onlara müdahale etmesi, egolarına büyük darbe vurur. Onlar kontrolü ellerinde tutmayı severler. Bir şekilde başkalarına yön vermek, bir lider gibi görünmek isterler. Biri onlara bir şey söylediğinde, hele ki eleştirdiğinde, bu dünyalarının sarsılmasına sebep olabilir.
Takdir Görmemek
Çalıştığım ofisteki bir diğer narsist, sürekli yaptıkları işlerin takdir edilmesini beklerdi. Bazen, küçük bir başarı bile büyük bir kutlama isterdi. “Bugün ofiste harikaydım, değil mi?” gibi bir soruyla karşılaştım. O kadar netti ki, adeta “Takdir edilmek zorundasın!” diyor gibiydi. Narsistler, başkalarının takdirini almadıklarında, kendilerini değersiz hissedebilirler. Bu yüzden takdir edilmediklerini hissettikleri her an bir krize girebilirler. Onlar için, dış dünyadan onay almak büyük bir önem taşır. Eğer bu onayı alamazlarsa, başka insanlarla ilişki kurmayı bile reddedebilirler. “Niye ben takdir edilmedim?” gibi bir düşünceyi sıkça kafalarında döndürebilirler.
Yalnız Kalmak ve Bağımsızlık
Narsistler için en büyük korkulardan biri yalnız kalmaktır. Dışarıdan güçlü bir duruş sergileyebilirler, ama içinde derin bir yalnızlık ve bağımlılık vardır. Yalnız kaldıklarında, kimse onları takdir etmediğinde ya da onlara değer vermediğinde gerçek benlikleri ortaya çıkar. Bu yüzden narsistler, çevrelerinden sürekli onay almak isterler. Bu yalnızlık hissi, onları savunmasız bırakır ve narsistlerin içinde yaşadıkları içsel boşluğu gün yüzüne çıkarır. Kendilerini bir şekilde sürekli başkalarına kanıtlamak zorundadırlar. Duygusal olarak yalnız kaldıkları her an, kendilerini daha da kötü hissedebilirler.
Şeffaflık ve Güven
Narsistlerin başka bir hoşlanmadığı şey, başkalarının onlara karşı şeffaf ve güven duygusu beslemesidir. Narsistlerin çoğu, başkalarının güvenini kazanmak yerine, onları manipüle etmeyi tercih eder. Bu da onlara bir avantaj sağlar. Ancak, kendileriyle ilgili her şeyin gizli tutulmasını isterler. Eğer onlara bir şey söylediğinizde, beklediğiniz gizliliği sağlayamazsanız, bu durum onların kontrolden çıkmasına yol açabilir. Çünkü narsistler her zaman en güçlü konumda olmalıdır. Güvenin sarsılması, onların kendilerini tehdit altında hissetmesine neden olur.
Başkalarının Başarılarından Etkilenmek
Bir narsist, başkalarının başarılarını görmekten hoşlanmaz. Çünkü sürekli kendilerini birinci sırada görmek isterler. Başkalarının başarıları onların egolarını zedeler ve onları aşağılık hissine sokar. Bu yüzden genellikle başkalarının yaptığı şeylere karışabilirler, hatta bazen onları küçümsemek gibi bir tutum sergileyebilirler. “Bunu yapabiliyorsan, ben de daha iyisini yaparım.” diyecek kadar ileri gidebilirler. Bir narsist, başkalarının başarılarıyla yüzleşmektense, her zaman kendisinin en önde olmasını bekler.
Sonsuza Kadar Güçlü Kalmak
Narsistlerin hoşlanmadığı bir diğer şey de güçlerini kaybetmekten korkmalarıdır. Yaşlanmak, sağlık sorunları yaşamak ya da herhangi bir şekilde güç kaybı yaşamak onları derinden etkiler. Kendilerine olan güvenleri, güçleriyle doğrudan bağlantılıdır. Bu yüzden yaşları ilerledikçe, bu konularla ilgili konuşmalardan kaçınırlar. Eğer narsiste yaşlanma ya da güç kaybı ile ilgili bir konu açarsanız, genellikle bunu hemen geçiştirmeye çalışırlar ya da konuyu değiştirebilirler.
Sonuç Olarak: Narsistlerle İletişimde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İstanbul gibi büyük bir şehirde yaşıyorsanız, narsistlerle karşılaşmanız kaçınılmaz olabilir. Bu yazıdaki tüm bu gözlemler, hem ofiste hem de günlük hayatımda gözlemlediğim narsist davranışlarıyla ilgili. Narsistler, başkalarına değer vermek, empati kurmak ya da açık olmak gibi duygusal gereksinimlere sahip değillerdir. Bunun yerine, sürekli üstünlük kurma, kontrol etme ve başkalarından takdir alma gereksinimiyle hareket ederler. Bu kişilere dikkat etmek, onlarla sağlıklı bir ilişki kurmak için sınırlarınızı çizmek önemlidir.
Unutmayın, narsistler de aslında oldukça yalnız insanlardır. Ancak, bu yalnızlıkları başkalarını ezerek ve kendi egolarını besleyerek gizlerler. Eğer bir narsistle baş etmek zorundaysanız, onların bu zaaflarını anlamaya çalışmak ve empati kurmak önemli olabilir. Ancak kendinizi unutmayın. Sonuçta, onların ihtiyaçları sizin duygusal sağlığınızı bozmamalıdır.